Oedeem is abnormale ophoping van eiwitten en vocht in een specifiek lichaamsdeel, vaak de benen of voeten. Het kan bij iedereen voorkomen: jong of oud, man of vrouw. Wanneer u oedeem heeft kunnen diverse klachten ontstaan, zoals zwelling, een vermoeid of zwaar gevoel in uw lichaam en infecties. Oedeem is erg gevoelig, zo kan er na een zeer klein stootje al een blauwe plek te zien zijn. Door de pijn en zwelling kan bewegen moeilijker worden. Hierdoor kan werken, sporten of dagelijkse handelingen uitvoeren onprettig of zelfs onmogelijk worden. Er zijn veel verschillende soorten oedeem, we lichten drie veel voorkomende kort toe. Wilt u weten hoe fysiotherapie u kan helpen bij oedeem, lees dan verder over gespecialiseerde oedeemfysiotherapie.

Primair (aangeboren) lymfoedeem

Wanneer lymfoedeem aangeboren is spreken we van primair lymfoedeem. Lymfoedeem ontstaat in milde vorm tussen 18 en 35 jaar, maar komt ook voor bij kinderen. Naast klachten van zwelling aan de benen kan zwelling ook elders voorkomen. De meeste vormen van lymfoedeem zijn niet erfelijk, hoewel er wel aanleg in een familie kan bestaan. In de eerste jaren wordt de zwelling vaak niet als zodanig herkend omdat deze dan nog wisselend aanwezig is. Toch is hier dan al wel sprake van beginnend lymfoedeem waarbij een behandeling wenselijk is. Pas later zal de zwelling permanent aanwezig blijven.

Veneus oedeem

Veneus oedeem kan op elke leeftijd voorkomen, maar zien we voornamelijk bij ouderen, zwangere vrouwen en minder validen. Dit type oedeem wordt veroorzaakt wanneer niet alle bloedvaten goed functioneren en hierdoor bloed de lichaamsdelen boven het hart niet goed kan bereiken en als het ware naar beneden zakt. Een deel van het (zuurstofrijke) bloed kan zich ophopen in de benen waardoor de druk stijgt en aders uitzetten. Dit kan leiden tot vochtophoping, pijn, verkleuringen en spataderen.

Lipoedeem

Lipoedeem is een aandoening die alleen bij vrouwen voorkomt. Dit type oedeem zorgt ervoor dat vocht en vet in de heupen en benen niet goed verdeeld worden. Hierdoor kunt u heel pijnlijke benen hebben en krijgt u snel blauwe plekken. Ook uw figuur kan een aanwijzing zijn, vrouwen met lipoedeem hebben vaak, in verhouding tot hun taille, erg brede heupen. Er kan zomaar twee maten verschil zitten tussen de boven- en onderkleding. Lipoedeem wordt bepaald door hormonale invloeden en genetische aanleg. Het ontwikkelt zich veelal tijdens of na de puberteit, een zwangerschap of de menopauze.

Wat kunt u zelf doen?

Beweging stimuleert de doorbloeding en de spierfuncties waardoor het vocht beter verdeeld wordt. Let daarnaast op dat u niet teveel zout eet. Zout houdt vocht vast en kan veroorzaken dat uw klachten verergeren.

Hoe kan fysiotherapie u helpen?

Met de inzet van oedeemfysiotherapie wordt de afvoer van vocht gestimuleerd. Hierbij maken we gebruik van bijvoorbeeld oefentherapie, manuele lymfdrainage (massage), bandages, tape en therapeutische elastische kousen. Binnen onze praktijk heeft Mieke de Haan zich gespecialiseerd in oedeemfysiotherapie. Waar nodig werkt zij samen met andere specialisten. Lees hier meer over oedeemfysiotherapie.